Twórca kina oryginalnego, kreacyjnego, odwołującego się jednocześnie do teraźniejszości i przeszłości – bohaterem reżyserskiej retrospektywy Kina na Granicy będzie w tym roku Filip Bajon.
Reżyser, którego znakiem rozpoznawczym jest nieoczywistość i szczególne w polskim kinie bogactwo wizualne, wybiera w swojej twórczości tematy z pogranicza kultur oraz opowieści, w których losy postaci splatają się z wielką historią.
– Jesteśmy szczęśliwi i dumni, że będziemy mogli pokazać w Cieszynie najważniejsze, ale i najmniej znane filmy Filipa Bajona. Bohater tegorocznej retrospektywy reżyserskiej w swojej bogatej twórczości wielokrotnie udowadniał, że nie ma takich wyzwań, takich tematów, których mógłby się przestraszyć. Reżyser panuje nad tematem, nad materiałem, nad całością. Znamienne, że filmami Bajona, które przeszły już do historii polskiego kina, był zarówno wystawny, viscontowski z ducha, „Magnat”, jak i kameralne, klaustrofobiczne „Wahadełko” z wybitną rolą Janusza Gajosa – mówi o reżyserze Łukasz Maciejewski, polski dyrektor programowy Kina na Granicy. – Odwaga Bajona to odwaga kina autorskiego. Jestem przekonany, że jego twórczość, od „Balu na dworcu w Koluszkach” po „Fundację”, od „Limuzyny Daimler-Benz” do „Poznania 56”, czy od „Przedwiośnia” po „Kamerdynera”, wciąż domaga się nowego spojrzenia, rewizji.
Arystokrata zawodowiec
Filip Bajon, który debiutował najpierw w 1971 roku jako pisarz, nagrodzoną powieścią „Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody”, a dopiero w 1979 pełnometrażową „Arią dla atlety”, doceniany jest za artystyczną wszechstronność. To absolwent prawa, a potem reżyserii w Szkole Filmowej w Łodzi, gdzie wykłada, a w latach 2008–2016 pełnił funkcję dziekana Wydziału Reżyserii. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, w 2022 roku na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni otrzymał Platynowe Lwy za całokształt twórczości.
Ceniony jako twórca filmowych fresków historycznych, dbający o wizualny rozmach w każdym szczególe: w zdjęciach, scenografii i kostiumach, podejmujący wątki patriotyczne i skomplikowane losy rodzinne reżyser uznawany jest za jednego z wizjonerów polskiego kina. Chętnie przenosi na ekran klasyczne utwory literackie, otwierając je na nowe interpretacje. – Wielokrotnie okazywało się, że Filip Bajon wyprzedzał swoje czasy, diagnozował rzeczywistość z okrucieństwem i z dociekliwością. I był w tym wszystkim zawsze pazur filmowego mistrza, potrafiącego opowiadać historie, pracować z aktorami, wybierać tematy wyprzedzające często swój czas – dodaje Łukasz Maciejewski.
Filip Bajon spotka się w Cieszynie z polską i czeską publicznością Kina na Granicy. Towarzyszyć mu będą najbliżsi współpracownicy, aktorzy i przyjaciele. Artysta podzieli się nie tylko swoim dorobkiem reżyserskim, ale i prozatorskim. – Nasz gość, tym razem jako doskonały pisarz i scenarzysta, autor znakomicie przyjmowanych powieści: „Białe niedźwiedzie nie lubią słonecznej pogody”, „Podsłuchu”, czy „Cień po dniu”, będzie również jednym z bohaterów programu literackiego Przeglądu i weźmie udział w debacie „Między filmem a literaturą” – zapowiada Maciejewski.
